ARMADILLO – WOJNA JEST W NAS

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on TumblrPin on PinterestShare on LinkedInEmail this to someonePrint this page

 

(Armadillo)
Dania, 2010, 105 min.
Reżyseria: Janus Metz Pedersen

Dystrybucja: Against Gravity 
Luty 2009: duński kontyngent rozpoczyna półroczną służbę w afgańskiej bazie Armadillo, położonej zaledwie kilometr od pozycji Talibów. Grupie dwudziestoletnich ochotników przez sześć miesięcy towarzyszy reżyser Janus Metz Pedersen i operator Lars Skree, podpatrując żołnierską codzienność i zmiany, jakie zachodzą w światopoglądzie młodych ludzi w kontakcie z brutalną rzeczywistością współczesnych działań wojennych.

Armadillo – wojna jest w nas to już drugi w tym roku dokument o wojnie w Afganistanie, który trafia do polskich kin. Mająca swoją premierę w lutym br. amerykańska Wojna Restrepo (autorstwa dokumentalisty Sebastiana Jungera i fotoreportera Tima Hetheringtona) przeszła przez nasze ekrany bez echa, zignorowana przez ogół podobnie jak wiadomość o śmierci Hetheringtona podczas kwietniowych walk na ulicach libijskiej Misraty. Nie inny los pewnie spotka obraz Duńczyka Janusa Metza Pedersena – w końcu dokument to gatunek równie popularny wśród weekendowych kinomanów, co mycie rąk u dzieci w wieku przedszkolnym. Trochę szkoda, bo to stricte europejskie, wartościujące spojrzenie na wojnę w Afganistanie ciekawie koresponduje z powstałym mniej więcej w tym samym czasie, bardziej zobiektywizowanym obrazem autorstwa dwójki Amerykańów.
W obu dokumentach filmowcy decydują się towarzyszyć grupie ochotników w trakcie miesięcy spędzonych na patrolowaniu obszarów uważanych za jedne z najniebezpieczniejszych w całym Afganistanie. Jednak podczas gdy Junger i Hetherington konsekwentnie trzymają się konwencji portretowania żołdackiej zbiorowości, śledząc perypetie kilku najbardziej „filmowych” jednostek (broniących swoich pozycji w hołdzie poległemu na ich oczach szeregowemu Restrepo), Metz Pedersen obraz grupy stopniowo zawęża do dwóch żołnierzy o najbardziej kontrastujących cechach – cichego idealisty Madsa i otwarcie cynicznego Daniela. Obie dalekie od dojrzałości jednostki wyprawę do Afganistanu traktują jako „wyzwanie” i „przygodę”, jednak rytuał przejścia, jaki ich czeka, nie będzie miał nic z bezpiecznej frajdy komputerowych first-person-shooterów, którymi urozmaicają sobie przestoje między patrolami terenów wokół bazy. Kogo wojna rozczaruje, a kogo od siebie uzależni – tego już musicie przekonać się sami.
Narracyjne dokumenty w rodzaju oscarowego Człowieka na linie (2008) Jamesa Marsha czy Catfish (2010) Henry’ego Joosta i Ariela Schumana na dobre przewartościowały popularne mniemanie o filmie dokumentalnym jako czysto informacyjnym, estetycznie nieciekawym gatunku wypełnionym seriami wywiadów z mniej lub bardziej elokwentnymi gadającymi głowami. Sfilmowaną z iście fabularnym rozmachem, ilustrowaną taką też muzyką Uno Helmerssona historię półrocznej lekcji życia, jaką dostają w Armadillo młodzi Duńczycy, ogląda się lepiej niż większość wojennych fabuł – włącznie z tematycznie zbieżnymi 9. kompanią Bundarczuka i Jarheadem. Żołnierzem piechoty morskiej Mendesa (oba z 2005 r.). Świadomość tego, że mamy przed sobą faktyczny zapis wydarzeń (a nie tylko ich filmową rekonstrukcję), w oczywisty sposób potęguje doznania widza, lecz – co ciekawe – nie tylko jego; podobna reakcja zachodzi po drugiej stronie ekranu, gdzie młodzi żołnierze w konfrontacji z kamerą Larsa Skree starają się „zagrać” siebie zgodnie z własnym wyobrażeniem, nie ułatwiając widzowi odgadnięcia prawdziwej natury bohaterów. Tym samym obserwacje Mertz Pedersena niepostrzeżenie zyskują wymiar krytyki tego, jak trudno uchwycić autentyzm w świecie powidoków chlubnych wyzwoleńczych idei i międzynarodowych konwencji (jak chociażby ta genewska), zaludnionym przez wątłe ucieleśnienie tego, czym kiedyś było męstwo i żołnierski honor.
W pełni zasłużone Grand Prix de la Semaine de la Critique na zeszłorocznej edycji festiwalu w Cannes.


(1,5 x KLAPS! = bardzo dobry film)

Źródła: materiały dystrybutora, Reuters

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on TumblrPin on PinterestShare on LinkedInEmail this to someonePrint this page

You may also like...

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.